Ślonski Sztwortek 25 listopada

W tym tygodniu temat Ślonskiego Sztworku dotyczył Rajza Po Karkōnoszach. Ô niyznanych krajinach Kotliny Karkōnoskij i Dolnygo Ślōnska poôsprawio nōm Jerzy Czogała honorowy ambasador Karkōnoszy.

Kącik ślōnskij poezji

W aktualnym numerze "Nowin" kolejny Kącik ślōnskij poezji. Tym razem oprócz

Po naszymu: Katarzina a Andrzyj

Downi synki mieli swoja świynto Katarzina (25 listopada) a dziołchy świyntego Andrzyja (30 listopada). We te dni se młodzi wrōżyli, jaki bydōm mieć prziszły żywot a kerego abo kero se weznōm! Wszyjste...

Śląskie strachy i straszki: Klątwa za zabójstwo księży

Przyczyny upadku kopalń bytomskich w XIV wieku niektórzy opowiadający lub opisujący to wydarzenie upatrują w zamordowaniu przez mieszczan dwóch miejscowych księży. Za karę miasto zostało obłożone kośc...

Rybniki i karpie - cz. 2

Śląsk od wieków był krainą zasobną w stawy hodowlane. Wraz z innymi regionami Europy Środkowej stanowił prawdziwe królestwo gospodarki rybackiej. Hodowane tu ryby trafiały na stoły głów koronowanych, ...

Ślōnsko godka: narzecze, gwara, dialekt czy język?

Już na studiach etnograficznych zdecydowałem się, że moim obszarem badawczym – mimo iż jestem rodowitym Ślōnzokiym – nie będzie Śląsk lecz Afryka. Zajmując się Ojczyzną „myślimy sercem” a nie umysłem....

Co je lepsze sztudyrowani abo wynokwiani?

Praje we listopadzie trefio Dziyń Sztudynta, ale skuli czego tak to ludziska wymyśleli, tego to jo niy wiym, bo to ani poczōntek, ani tyż kōniec tego sztudyntowego roku ni ma. Isto kaj indzi do tych m...

Pogoda do syniorōw

Kożdego roku we listopadzie ȏbchodzymy „Światowy Dzień Seniora”, bezto keryś rok nazod ( jeszcze przed tōm szpetnōm pandymijōm!) byłach pytano na taki spotkani syniorōw we ȏsiedlowym klubie, coby pogo...

Śląski Sztwortek - spotkanie z Gabrielą Kańtor

Demokratyczna Unia Regionalistów Śląskich zorganizowała już 23 tref w ramach Ślōnskich Sztwortkôw w Halo Rybnik. Rozmowa z pisarką Gabrielą Kańtor, została poprowadzona przez Jerzego Buczyńskiego oraz...

Baranowski gōn na świyntego Huberta

Trzecigo listopada, na świyntego Huberta we Baranowicach dycki bōł wielgi gōn. Mōj starzik, co tam bȏł podleśniczy, mioł kupa roboty już pora dni przed tym świyntym, bo musioł wybrać miejsca do tych, ...

"Mgła"

W Kąciku śląskiej poezji publikujemy wiersz Stanisława "Fojermana" Neblika z Rybnika, znanego publicysty oraz literata, który pisze po naszymu. Więcej na: www.fojerman.pl.

Śląskie rybniki i śląski karp - część pierwsza

Zaczynamy cykl tekstów poświęconych tradycji gospodarki rybnej w naszym regionie, a zwłaszcza karpiowi. Szybkim krokiem zbliżają się przecież Święta Bożego Narodzenia. Jan Lubos

Jak można się zrzec czegoś, gdy się tego nie posiada?

Rozmowa z Dariuszem Jerczyńskim, historiografem, publicystą, autorem książek o tematyce górnośląskiej – część 2 Jak to było z prawami Polski do Śląska w XIV stuleciu i wiekach późniejszych? Tematyka ...

Jak powstały bractwa trzeźwości

W tej części Śląska, która w połowie wieku XVIII przeszła pod władzę Prus, pod przymusem wprowadzono hodowlę ziemniaków. Wszelkie nadwyżki przerabiane były w gorzelniach na alkohol. Proceder ten przyb...

Dejcie se pozōr we Dziyń Zaduszny!

U nos w dōma kejś przi szkubaniu piyrzo godka zeszła na to, kej duszyczki tych, co już umrzili, mogōm prziś nazod na ziymia, coby sie sam na „stare kōnty” podziwać. Ȏmy godały, co sōm yno taki dwa dni...

Wiycie jak wyglōndo jaźwiec?

Jo se myśla, że jaźwiec abo borsuk jako inksi godajōm, to je nojmyni znany zwiyrz, co żyje we naszych lasach. Kery s Wos go chocioż jedyn roz widzioł? Już pryndzy byście go usłyszeli, jak byście we no...